Co nie wyrośnie pod orzechem? Dlaczego jednak warto pokochać orzechy włoskie oraz przepis na pyszną nalewkę Jeszcze dziesięć lat temu wydawało się, że Polska wzdłuż i wszerz będzie obsadzona plantacjami orzecha włoskiego. Dziś jednak drzew jest mało, a hodują je tylko pasjonaci. Większość orzechów w sklepach pochodzi z Turcji i Włoch. A może warto powtórnie pokochać orzechy włoskie? - choćby na własny użytek. – Do 2010 roku orzechy włoskie opłacało się uprawiać, przynajmniej na papierze. Powodem były bardzo wysokie dopłaty przyznawane na... 5 lat. Jednak nim młode drzewka zaczęły owocować, dopłaty zlikwidowano, więc i nie było powodu, by drzewka dalej rosły. A szkoda. Dziś orzechy włoskie najczęściej używane są jako bakalie do świątecznych wypieków, a młode pokolenie nie zna zdrowotnych właściwości tej rośliny. Choć dla zdrowia wykorzystywano ją co najmniej od XII wieku – mówi Maria Stanisławska, rolniczka ekologiczna z Wielkopolski. Choćby właśnie z powodu właściwości zdrowotnych warto mieć w ogrodzie orzech włoski. Lecz prawdą jest, że ta roślina nie lubi konkurencji. Wytwarza tak zwany juglon – organiczny związek chemiczny, który powoduje, że niewiele roślin lubi rosnąć w pobliżu orzecha. Zwłaszcza orzech czarny, na którym czasem szczepi się orzechy włoskie, wydziela bardzo dużo juglonu. – Pod drzewem rośnie trawa i najczęściej tylko trawa. Najbardziej juglonu nie lubią pomidory, ale nie poleca się sadzenia innych roślin warzywnych pod orzechem. Wpływ juglonu może mieć zasięg nawet kilkudziesięciu metrów od drzewa, dlatego też orzecha nie lubią działkowcy, bo wtedy wokół ,,nic nie rośnie''. Takie zjawisko nazywa się allelopatią. Juglonu nie lubią także zwierzęta, więc raczej nie zrobimy pastwiska pod orzechem. My, ludzie, też nie lubimy juglonu, bo to właśnie ta substancja odpowiada za brudzenie rąk przy obieraniu orzechów. Jednak jeśli mamy trochę wolnej przestrzeni orzech warto zasadzić, choć trzeba się wykazać cierpliwością, bo owocuje nie wcześniej niż po 6-7 latach – dodaje pani Maria. Lista roślin, które nie lubią juglonu jest długa. Oprócz pomidora znajdują się na niej: ziemniaki, groch, ogórki, rośliny motylkowe, gorczyca i lucerna, a nawet wiele gatunków roślin ozdobnych. Podobno juglon nie przeszkadza cebuli i burakom ćwikłowym. Jest wykorzystywany w przemyśle kosmetycznym, zwłaszcza w samoopalaczach - tu wykorzystane są jego właściwości ,,brudzące ręce'', ale także bywa składnikiem środków przeciwgrzybicznych i przeciwbakteryjnych. – Być może właśnie dlatego orzech włoski ma tak wiele zastosowań dla zdrowia. Na terenie Polski orzech włoski zaczęto sadzić od XII wieku. Odwar z liści stosowano do leczenia krwotoków, a przede wszystkim jako środek przeciw pasożytom. W gospodarstwie odwarem z liści nacierano bydło, by chronić je przed kąsaniem owadów. Do dziś powszechnie stosuje się nalewkę z orzecha jako środek przeciw bólom żołądkowym. I nie jest to żaden zabobon. Współczesna medycyna potwierdziła znakomite właściwości orzecha włoskiego. Gdy więc szukamy naturalnych sposobów poprawy zdrowia, sięgnięcie po orzechy włoskie jest bardzo dobrym rozwiązaniem – mówi rolniczka. W internecie można znaleźć wiele przepisów na nalewkę z orzecha włoskiego. Większość z nich jednak ma na celu połączenie walorów zdrowotnych ze smakowymi, stąd wśród składników znajduje się cukier. – Jeśli zależy nam na skutecznym preparacie, zróbmy nalewkę bez dodatku cukru. Orzechy włoskie, które będą nam potrzebne trzeba zebrać na przełomie czerwca i lipca. Oczywiście potrzebne są nam orzechy ,,ze skórą'', ale pamiętajmy, by dobrze je wymyć, w wodzie z dodatkiem octu, żeby usunąć wszelkie zanieczyszczenia. Około 10-15 orzechów zalewamy 1/2 litra czystej wódki lub spirytusu. Warto słoikiem lub butelką, w których robimy nalewkę potrząsać co jakiś czas. Po około 4-5 tygodniach alkohol trzeba zlać i... poczekać co najmniej pół roku, bo nalewka ma tym lepsze właściwości, im jest starsza. Jeśli chcemy sporządzić orzechówkę, która ma być także smakołykiem, dodajemy cukru, goździków, a nawet wanilii. Podobne właściwości zdrowotne ma napar z liści orzecha: około 10-20 gramów rozdrobnionych liści bardzo powoli zagotowujemy w 1/2 litra wody. Po kilku minutach trzeba napar przecedzić, a przy dolegliwościach żołądkowych można pić 2-3 razy dziennie po pół szklanki przed jedzeniem – dodaje Maria Stanisławska. Choć właściwości zdrowotne są nie do przecenienia, orzechy włoskie są po prostu smaczne... Kto z nas oprze się smakowi świeżych orzechów, z dobrze odchodzącą skórką? Wtedy nie przeszkadza nawet fakt, że brudne ręce trudno domyć. A sam orzech to także samo zdrowie, choć Codex Alimentarius, czyli zbiór międzynarodowych norm żywności mówi, że orzechy włoskie są narkotykami. Ale od czasu, gdy marchewka jest owocem, a ślimak – rybą chyba już nic nas nie zdziwi... Beata Kozłowska/ fot.

Długi, jasny włos tworzył ledwo dostrzegalny ornament na marynarce Henryka. Krystyna wzięła włos w dwa palce. Przyjrzała mu się uważnie. Zdrowy – pomyślała odruchowo. A potem zaczęła uważnie lustrować marynarkę. Dzięki temu odkryła jeszcze jeden włos, niemal identyczny. Poczuła, że jej serce zaczyna bić coraz szybciej, a szum w uszach niebezpiecznie narasta. Czy to znaczy, że Henryk… Nie! Wszyscy, tylko nie on! – Krystyna próbowała nie dopuścić do siebie myśli, która zalęgła się gdzieś głęboko, kiedy tylko kobieta zobaczyła włos. – Nie bądź naiwna – powiedziała do siebie po chwili. – Nie ty pierwsza i nie ostatnia dałaś się nabrać na rzekomą wierność swojego męża. A potem przypomniała sobie, jak Julia opowiadała jej o zdradzie Tomasza. W tamtym przypadku też zaczęło się od włosów i śladów szminki na koszuli. I jeszcze historia Agaty i Karola. A teraz Henryk… To takie banalne… Krystyna poczuła, że za chwilę się rozpłacze. Nie! Nie mogę wpadać w histerię. Tak naprawdę jeszcze niczego nie wiem na pewno. To w końcu tylko włosy… Kobieta rozejrzała się po pokoju, a następnie rzuciła się do szkatułki z biżuterią. Trzęsącymi się rękoma przekręciła kluczyk i otworzyła wieczko. Wyciągnęła malutki foliowy woreczek, w którym tkwiły kolczyki. Wyrzuciła je i w ich miejsce wsadziła włosy. Przyjrzała się zawartości woreczka pod światło. Czy to naprawdę jest dowód zdrady jej męża? Niech tylko Henryk wróci do domu. Będzie się musiał wytłumaczyć z tych blond włosów na marynarce. Spojrzała na zegarek. Dziesięć po siódmej. A tak właściwie to gdzie jest Henryk? Już dawno powinien być w domu. Krystyna wybrała numer męża. – Abonent jest czasowo niedostępny – usłyszała w słuchawce. – Co jest… Pomyślała, że ostatnio mąż zdecydowanie później wracał do domu i jakoś dziwnie się zachowywał. Często zamykał się w łazience. Czasem rozmawiał z kimś przez telefon i przerywał, kiedy żona pojawiała się w pokoju. Krystyna za długo żyła na tym świecie, żeby nie skojarzyć faktów. Jak mogła być taka ślepa?! Przecież od jakiegoś czasu miała dowody czarno na białym. Jej mąż miał romans! – Już ja ci pokażę! Po chwili wpadła do sypialni i rozejrzała się po pomieszczeniu. Otworzyła szafę i zaczęła przetrząsać kieszenie w ubraniach męża. Nic. Szafka nocna. Gazety, kilka krzyżówek, okulary do czytania. Zamknęła drzwiczki i rozejrzała się po pokoju. Szafa przy oknie. Podeszła do mebla i zaczęła rozglądać się za czymś, co dałoby jej pewność, że mąż rzeczywiście dopuścił się zdrady. Nie bardzo wiedziała, czego szuka, więc robiła to nieco chaotycznie. Już miała zrezygnować, bo nic podejrzanego nie zauważyła, kiedy jej wzrok padł na szare pudełko. Krystyna długo przyglądała się w zawartości, zanim dotarło do niej na co patrzy. Wyciągnęła szminkę i obejrzała. Ładny kolor. Potem w rękach Krystyny znalazły się kolejno puder, tusz do rzęs, cienie do powiek, zestaw pędzli, peruka. Kolejne przedmioty lądowały na łóżku. W końcu w pudełku została już tylko różowa sukienka. Krystyna długo obracała w palcach śliski materiał. To jest… To niemożliwe… – Boże… Usiadła na łóżku i zapatrzyła się na przedmioty leżące na niebieskiej pościeli. Już wiedziała, że mąż jej nie zdradza, ale prawda, którą odkryła, była dużo bardziej przerażająca. Nagle usłyszała chrobot klucza w zamku. Zerwała się i zebrawszy wszystkie przedmioty do pudełka, wsadziła je z powrotem do szafy. Nie chciała, żeby Henryk dowiedział się, że odkryła jego sekret. Jeszcze nie teraz. Musiała najpierw przygotować się do rozmowy. – Cześć, kochanie – powiedział Henryk, wchodząc do sypialni. – Cześć. – Krystyna starała się, żeby głos zabrzmiał w miarę normalnie. Jednocześnie czuła, że jej serce bije jak oszalałe. Miała wrażenie, że za chwilę zemdleje. Henryk uważnie przyjrzał się żonie. – Coś się stało? – Nic takiego. Głowa mnie boli. – Wykorzystała pierwszy pomysł, który przyszedł jej do głowy. – Wzięłaś tabletkę? – zapytał troskliwie Henryk. – Tak, zaraz mi przejdzie. Chodź, dam ci obiad. – Przecież mogę sam sobie wziąć – stwierdził mężczyzna i ruszył do kuchni. Boże, jak on się niemęsko porusza – pomyślała Krystyna, obserwując męża znikającego za drzwiami. Dlaczego wcześniej tego nie zauważyłam? Usłyszała, jak mężczyzna krząta się w kuchni. Wiedziała, że sobie poradzi. Właściwie gotował znacznie lepiej niż ona. W ogóle lubił wszelkie prace domowe. I ta jego nienaturalna miłość do zakupów… – umysł Krystyny pracował na pełnych obrotach. Wszystkie koleżanki zazdrościły jej męża, który nie narzekał, tylko cierpliwie snuł się po galerii handlowej, doradzając żonie. Gdyby wiedziały! Henryk zajrzał do sypialni. – Lepiej? – zapytał troskliwie, a potem musnął ustami czoło małżonki. Jaki on delikatny… Kolejne dni upływały kobiecie na obserwacji małżonka. Coraz więcej elementów świadczyło o tym, że mężczyzna ma problemy z tożsamością. Przyglądając się Henrykowi, Krystyna zauważyła ślady makijażu na jego twarzy. Wcześniej nie zwróciłaby na to uwagi, bo były ledwo widoczne, ale po odkryciu sekretu męża była bardzo czujna. Zauważyła też, że szare pudełko zniknęło kilka razy, a potem pojawiło się z powrotem. Boże, gdzie on to robi? Gdzie się przebiera?! Choć tak naprawdę nie chciała wiedzieć. Marzyła o tym, żeby cofnąć czas, żeby nie zauważyć blond włosów na marynarce. Przecież od tego wszystko się zaczęło. W końcu uznała, że nie może się dłużej oszukiwać i postanowiła porozmawiać z mężem. W piątek wieczorem usiadła naprzeciw mężczyzny i spojrzała na niego przenikliwie. Wydawał się rozluźniony i zadowolony. Jak może tak udawać?! Zachowywać się, jak gdyby nigdy nic? Ciekawe, kiedy to się zaczęło. Może jeszcze przed ślubem… – Coś się stało, kochanie? – Nie. Tak. – O co chodzi? – Henryku, ja… Ja znam twój sekret – powiedziała szybko, bojąc się, że za chwilę opuści ją odwaga. – Mój sekret? – Tak. Znalazłam włosy na twojej marynarce i pomyślałam, że… że mnie zdradzasz. Tak dziwnie się ostatnio zachowywałeś. – Oszalałaś?! – wrzasnął Henryk, zrywając się z kanapy. – Ja bym cię nigdy… – Wiem, Henryku. Teraz już wiem. Zaczęłam szukać jakichś dowodów twojej zdrady i wtedy znalazłam to pudełko – Jakie… – Henryk zastygł na moment, po czym gwałtownie wypuścił powietrze z płuc. – Krysiu, przepraszam, zamierzałem ci powiedzieć w odpowiednim momencie. – To może być w ogóle odpowiedni moment, żeby coś takiego powiedzieć? – No tak, ja… – Nie chcę znać szczegółów! Powiedz mi tylko, kiedy to się zaczęło. Jeszcze przed naszym ślubem? – Zwariowałaś?! Dwa miesiące temu zo… – Dosyć! Oszczędź mi szczegółów! To jest dla mnie wystarczająco trudne – Krystyna ukryła twarz w dłoniach. – Nie wiem, jak powiemy o tym dzieciom. Wprawdzie są dorosłe, ale na pewno ciężko to przeżyją. Długo się zastanawiałam, czy w ogóle im mówić, jednak wydaje mi się, że zasłużyły na szczerość. Zresztą i tak zapytają o powód naszego rozstania! – Jakiego rozstania?! – wyjąkał zaskoczony Henryk. – Chyba nie sądzisz, że teraz, kiedy już wiem o wszystkim, będę w stanie udawać, że nic się nie stało. Rozumiem, Henryku, że to jest silniejsze od ciebie, ale nie mogę się z tym pogodzić. Ja… Nie każ mi udawać, że nic się nie stało i że o niczym nie wiem – powiedziała Krystyna i zaczęła szlochać. – Chcesz się ze mną rozstać tylko dlatego, że zacząłem grywać w amatorskim teatrze? Oszalałaś?! – Ja… W jakim teatrze? – No przecież mówisz, że znalazłaś pudełko… Krystyna, a co ty sobie właściwie pomyślałaś? – Henryk wbił w żonę badawcze spojrzenie. Teatr?! To znaczy, że on… O boże! Krystyna czuła się zdezorientowana. – Kochanie, co sobie pomyślałaś? – Że… No a co miałam sobie pomyśleć na widok peruki, kosmetyków i sukienki?! – wrzasnęła Krystyna, przechodząc do ataku. – Gdybyś nie zachowywał się jak kretyn i wszystko mi powiedział, nie byłoby tej idiotycznej rozmowy! – Myślałaś, że ja… Myślałaś, że ja… – Henryk dostał ataku śmiechu. Wił się po kanapie, trzymając się za brzuch, a łzy spływały mu po policzkach. – Myślałaś, że po kryjomu przebieram się w damskie ciuszki? – wydusił w końcu, ocierając twarz rękawem koszuli. – Owszem! – Chciałem ci powiedzieć, ale na początku nie wiedziałem, czy coś z tego wyjdzie, a potem pomyślałem, że będziesz się śmiać. Doszedłem do wniosku, że zabiorę cię na występ i wtedy dowiesz się prawdy. Wiesz, reżyser mówi, że mam prawdziwy talent. Od razu dostałem sporą rolę – powiedział Henryk, kiedy już leżeli w łóżku. – Nigdy mi nie mówiłeś, że podoba ci się aktorstwo. – Trochę się wstydziłem. Zresztą nigdy nie było na to czasu. Ale kiedy dzieci dorosły i się wyprowadziły, pomyślałem, że spróbuję. Poszedłem na przesłuchanie i zostałem przyjęty. – Mój ty aktorze… W sumie jest trochę podobny do Bogusława Lindy. Nawet grając transwestytę, będzie wyglądał męsko.

Orzechy włoskie są najzdrowszymi orzechami! Powiecie, że to zdanie na wyrost? Skądże znowu – mamy na to dowody w postaci wyników badań naukowych, które przedstawimy w tym artykule. Chociaż 100 gram orzechów włoskich to 654 kcal (1 orzech to około 4 gramy, czyli ok. 25 kcal), to jest to energia pełna wartości odżywczych i zdecydowanie przekąska warta polecenia! W 2021 roku badacze z Harvard Chan School of Public Health stwierdzili, że osoby żyjące dłużej regularnie jedzą orzechy włoskie. Badanie oparto na danych obejmujących 67 tysięcy badanych. Spożycie garści orzechów włoskich kilka razy w tygodniu wydaje się pomocne w utrzymaniu zdrowia w starszym wieku [Liu, 2021]. Spis treści: Dlaczego orzechy włosie są tak zdrowe?Wartości odżywczeWłaściwości prozdrowotne orzecha włoskiegoUkład krwionośnyCholesterolOdchudzanieMikroflora jelitowaCukrzycaAfrodyzjakProfilaktyka nowotworówDla zdrowej skóryUkład nerwowy i mózgPrzeciwwskazaniaCzy warto obierać skórkę z orzecha włoskiego?Podsumowanie i FAQ Dlaczego orzechy włoskie są tak zdrowe? W najnowszych wytycznych zdrowego żywienia PZH wskazano, że orzechy są jednym z tych rodzajów żywności, których Polacy powinni jeść więcej. Ważne, aby włączać je do diety jako zdrowe źródło tłuszczy w miejsce tłuszczy zwierzęcych (np. mięsa czerwonego). Należy pamiętać o kaloryczności orzechów włoskich. Jedna garść orzechów w formie przekąski dziennie da odpowiedni zastrzyk składników mineralnych i witamin. Taka ilość to ok. 30 gram, czyli 200 kcal. Oznacza to, że jako element zbilansowanej diety nie powinno nam zaszkodzić. Antyoksydanty Badacze z University of Scranton z USA porównali zawartość antyoksydantów w 9 najpopularniejszych orzechach. Orzechy włoskie miały ich aż dwukrotnie więcej niż niektórzy konkurenci [Vinson, 2012]. Kiedy przypomnimy sobie dodatkowo o tym, że same orzechy są przez dietetyków często stawiane jako idealna wręcz przekąska dla zdrowego stylu życia – mamy już podstawy sądzić, że orzechy włoskie to naszpikowana zdrowotnymi właściwościami przegryzka. Witamina E Inna niezwykła właściwość orzechów włoskich to witamina E, która w ich przypadku przybiera formę nie α-tokoferolu (jak migdały i orzechy laskowe) lecz γ-tokoferolu (Stuetz, 2017), posiadającego szczególne właściwości dla zdrowia – układu krwionośnego. Wartości odżywcze orzechów włoskich Orzechy włoskie dają bardzo dużo energii, pochodzącej przede wszystkich ze zdrowych form tłuszczy (omega-3). W składnikach warto zwrócić uwagę na wysoką zawartość manganu. Dodatkowo, zawartości w witaminowej wyróżnia je witamina E, foliany, tiamina oraz witamina B6. 100 gram orzechów włoskich pokrywa zapotrzebowanie dzienne na (USDA): Składnik% RDIEnergia33%Węglowodany11%Białka27%Tłuszcze217%Sód0%Cholesterol0%Potas9%Błonnik18%Wapń10%Żelazo36%Miedź167%Magnez40%Mangan148%Fosfor49%Cynk28%Foliany24%Witamina C2%Tiamina28%Witamina C2%Witamina E-gamma139% Właściwości prozdrowotne orzechów włoskich Orzechy włoskie są znane w Europie od dawna – pochodzące z Azji były rozpropagowane przez Rzymian na teren różnych krajów starego kontynentu. Serce i układ krwionośny Spożycie orzechów włoskich niesie ze sobą cały szereg korzyści zdrowotnych, które wiążą się przede wszystkim z występowaniem dużej ilości antyoksydantów – są więc orzechy włoskie przydatne jako składnik diety dla zdrowego serca i układu krwionośnego. To zasługa nie tylko antyoksydantów. Chociaż same badania spożycia orzechów często wskazują na to, że ich spożycie obniża ryzyko śmierci z uwagi na choroby układu krwionośnego jak i śmierci w ogóle. Badanie z 2019 roku [Morgillo, 2019] podsumowało naszą dotychczasową wiedzę na temat wpływu różnego rodzaju orzechów na układ krwionośny i dotychczasowe wyniki (część z nich) wskazują na potencjał orzechów w poprawie funkcjonowania układu krwionośnego. Niemniej dalsze badania w tym względzie są jeszcze prowadzone. L-arginina Orzechy włoskie zawierają substancję o nazwie l-arginina, przydatną dla zachowania zdrowia układu krwionośnego. Czasami znaleźć ją można jako składnik suplementów. Zobacz: 10 produktów dla zdrowego serca Orzech włoski i cholesterol Inny istotny składnik to kwas alfa-linolenowy (ALA), którego duża zawartość w diecie jest wyznacznikiem wyraźnie mniejszego ryzyka nagłej śmierci z powodu chorób układu krążenia. Orzechy włoskie wyraźnie podnoszą poziom ALA we krwi, regulując również poziom cholesterolu we krwi. Przeprowadzone badania wskazywały, że spożycie orzechów włoskich może być szczególnie cenne szczególnie w połączeniu z dietą kontrolującą prawidłową masę ciała [Njike, 2015] [Rock, 2017] Orzechy włoskie a odchudzanie Ilość kalorii jaką dostarczają orzechy, w tym orzechy włoskie mogą odstraszyć niektóre osoby, które chciałyby się odchudzać a nie mają wiedzy z zakresu zdrowego odżywiania. Prawda udowodniona naukowo jest taka, że orzechy włoskie pomagają w utrzymaniu zdrowego poziomu masy ciała, jak również są niezwykle sycące. W szczególności korzystne dla zdrowia mogą być wśród pacjentów z zespołem metabolicznym jak udowodniono w badaniu z 2019 roku [Hwang, 2019]. Dlaczego tak jest? Choć są również wysoce kaloryczne (654 kcal na 100 gram głównie w postaci zdrowych form tłuszczy), sprawia, że jedzone z umiarem wpływają korzystnie na tę sferę zdrowia. Dzieje się tak również dlatego, że posiadają one dużą ilość wysokiego jakościowo białka oraz niski indeks glikemiczny, co sprawia, że po ich zjedzeniu będziemy dłużej pod ich działaniem. Gdy dodamy do tego dużą zawartość błonnika – mamy jedzenie dobre dla linii. Więcej na temat badań w tym zakresie w artykule: konsumenci orzechów są szczuplejsi i zdrowsi . Mikroflora jelitowa Spożycie odpowiedniej ilości orzechów włoskich przyczynia się do poprawy składu mikroflory przewodu pokarmowego, co w efekcie może wpłynąć na redukcję czynników chorobotwórczych – więcej na temat tego badania przeczytacie tutaj. Cukrzyca W przypadku cukrzycy typu 2 również przeprowadzano obiecujące badania w zakresie ich profilaktycznego działania. Tutaj potrzebujemy większych, o mocniejszej sile dowodów badań – zanim zostanie potwierdzone ich działanie w tym zakresie. Tak czy inaczej – ze względu, że orzechy włoskie są po prostu zdrowe – polecamy je dodawać do menu. Osoby muszące badać indeks glikemiczny składników w swojej diecie również ucieszy fakt, że indeks w ich przypadku wynosi 15. Przeczytaj więcej: orzechy włoskie a cukrzyca Afrodyzjak? Orzechy włoskie posiadają właściwości wspierające męskie zdolności rozrodcze. Spożycie regularne orzechów włoskich przyczynia się do polepszenia jakości nasienia u mężczyzn prowadzących typową dietę dla cywilizacji zachodniej [Robbins, 2012]. Właściwości antynowotworowe Wspomniana niezwykle wysoka jak na orzechy zawartość antyoksydantów przekłada się na działanie antynowotworowe orzechów włoskich – w tym zwalczanie wolnych rodników, obniżenie ryzyka licznych poważnych chorób. Same orzechy były poddawane testom na przeciwdziałanie rakowi i stwierdzono przydatność takiej diety we wzroście wybranych nowotworów i ryzyku zachorowania. Warto dodać, że amerykańska organizacja AICR (American Institute for Cancer Research) wskazuje na orzechy włoskie jako najmocniej przebadane w tym zakresie. Sprawdź inne produkty żywnościowe z dużą zawartością antyoksydantów. Dla zdrowej skóry Zwalczanie wolnych rodników oznacza kolejną korzyść – nasz organizm wolniej się starzeje. Dotyczy to także skóry i jej kondycji. Zawarte w orzechach włoskich polifenole są potężną bronią w walce o zdrowie w późnym wieku. © puhhha / 123RF Układ nerwowy i mózg Orzechy włoskie posiadają dobroczynne właściwości przydatne zarówno dla działania mózgu u osób starszych jak i młodych. W przypadku osób starszych działanie polega na opóźnianiu procesów starzenia i wybranych chorób układu nerwowego – szczególnie zaś zachowanie funkcji poznawczych na wysokim poziomie [Gorji, 2018]. U osób młodych oznacza to również wsparcie dla procesów myślowych oraz poprawę pamięci. Zawartość kwasów omega-3 zaś sugeruje również obniżenie ryzyka depresji [Arab, 2019]. Za te właściwości odpowiedzialne są wspomniane antyoksydanty, kwasy omega-3, witamina E i foliany. Przeciwwskazania Kamienie nerkowe Chociaż jak widać na powyższych przykładach prozdrowotne właściwości orzechów włoskich są wszechstronne, szczególną ostrożność powinny zachować osoby mogące mieć problemy z kamieniami nerkowymi. Dzieje się tak z uwagi na zawartość w tych orzechach szczawianów znanych z przyczyniania się do tworzenia kamieni. Czy usuwać skórkę w orzechach włoskich? Orzechy włoskie posiadają charakterystyczną skórkę o nieco gorzkawym smaku. To fakt – nie wszyscy lubią ten smak. Czy jednak należy ją bezwzględnie usuwać? Tak jak w przypadku różnego typu żywności również tutaj skórka ta ma swoje własne dobroczynne właściwości zdrowotne dla których dobrze jest ją zjeść wraz z orzechem. Otóż zdecydowana większość antyoksydantów o których pisaliśmy znajduje się właśnie w tej warstwie orzecha! Czy warto rezygnować z tego bogactwa? Podsumowanie – czyli to musisz wiedzieć. Najczęstsze pytania na temat orzechów włoskich: Jak jeść orzechy włoskie?Orzechy rozłupujemy. Skórka ma nieco gorzkawy smak – jeśli nie lubimy go, można orzechy namoczyć i je obrać ze skórki. Jednak to w skórce znajduje się wiele cennych antyoksydantów, więc z dietetycznego punktu widzenia lepiej jeść orzechy w skórce Jak przechowywać orzechy włoskie?Orzechy włoskie są jednymi z mniej odpornych orzechów na przechowywanie. Dlatego należy przechowywać je w chłodnym, ciemnym miejscu. Orzechy można też zamrażać. Więcej na temat w artykule „jak przechowywać orzechy„ Jak długo moczyć orzechy włoskie?Moczenie orzechów włoskich powinno trwać 6-8 godzin. Więcej na temat moczenia innych orzechów i nasion tutaj. Jakie witaminy mają orzechy włoskie?Orzechy włoskie słyną z zawartości witaminy E, tiaminy, folianów i liczny mikroskładników. Przeczytaj o innych zdrowych orzechach: Pistacje | Pekan | Makadamia Bibliografia: AICR, AICR’s Foods That Fight Cancer: walnuts, [dostęp: L, Guo R, Elashoff D., Lower Depression Scores among Walnut Consumers in NHANES, Nutrients. 2019 Jan 26;11(2). pii: E275. doi: Justyna, Orzechy włoskie a cukrzyca, N, Moeini R, Memariani Z, Almond, hazelnut and walnut, three nuts for neuroprotection in Alzheimer’s disease: A neuropharmacological review of their bioactive constituents., Pharmacol Res. 2018 Mar;129:115-127. doi: Epub 2017 Dec Damian, Wpływ konsumpcji orzecha włoskiego na mikroflorę jelitową człowieka oraz metaboliczne markery zdrowia, HJ, Liu Y, Kim HS, Lee H, Lim Y, Park H, Daily walnut intake improves metabolic syndrome status and increases circulating adiponectin levels: randomized controlled crossover trial., Nutr Res Pract. 2019 Apr;13(2):105-114. doi: Epub 2019 Feb S, Hill AM, Coates AM, The Effects of Nut Consumption on Vascular Function, Nutrients. 2019 Jan 8;11(1). pii: E116. doi: Paula, Zalecenia żywieniowe w diecie niskobiałkowej a orzechy, Ayettey, Petraro, Treu, Katz, Walnut ingestion in adults at risk for diabetes: effects on body composition, diet quality, and cardiac risk measures, BMJ Open Diabetes Res Care. 2015; 3(1): WA, Xun L, FitzGerald LZ, Esguerra S, Henning SM, Carpenter CL, Walnuts improve semen quality in men consuming a Western-style diet: randomized control dietary intervention trial., Biol Reprod. 2012 Oct 25;87(4):101. doi: Print 2012 CL, Flatt SW, Barkai HS, Pakiz B, Heath DD, Walnut consumption in a weight reduction intervention: effects on body weight, biological measures, blood pressure and satiety., Nutr J. 2017 Dec 4;16(1):76. doi: W, Schlörmann W, Glei M, B-vitamins, carotenoids and α-/γ-tocopherol in raw and roasted nuts, Food Chem. 2017 Apr 15;221:222-227. doi: Epub 2016 Oct 17University of Scranton, Research Study Ranks Antioxidant Value of Nuts: Walnuts Top List, [dostęp: X, Guasch-Ferré M, Tobias DK, Li Y. Association of Walnut Consumption with Total and Cause-Specific Mortality and Life Expectancy in Adults. Nutrients. 2021; 13(8):2699.

Przejdź do zawartości Start – blogBiuletynLEKCJE MIŁOŚCIWarsztatyPsycholog onlineSalon VIPKontakt Stare małżeństwo Stare małżeństwo "(…) chciałbym powiedzieć, co zawsze najbardziej mnie zachwycało w stosunkach ludzi między sobą. Są to STARE MAŁŻEŃSTWA. Gdy przyglądam się jak spacerują, jak się trzymają za ręce, jak się sobą opiekują, jak się o siebie martwią, jak czują się najlepiej, gdy są sami ze sobą, wiem, jak ciężko niekiedy zostało to okupione. Ile tam było burz, wahań, zaniku uczuć i ich nowego rozpłomienienia się, ile błędów, a może i zdrad, i ile szczęścia jest teraz, po przezwyciężeniu wszystkiego. Natura zostawiła ich w spokoju, przeszli oni wszystkie bariery i znaleźli spokój i miłość." [Tadeusz Wroński „Magia życia”] Kiedy będę już na jesieni mego życia, to chciałbym spoglądając wstecz móc powiedzieć, że "było dobre" J i niewiele bym zmienił. Oznaczać to będzie, że moje codzienne wybory, zachowania przyniosły efekt w postaci ogólnego poczucia szczęścia, satysfakcji życiowej, dobrych relacji z innymi. Za tym kryje się odpowiedzialność za swoje słowa i czyny. Każdego dnia podejmujemy wiele decyzji dotyczących zachowania wobec bliskiej osoby – tych większych ale też takich drobnych, ledwo (albo w ogóle) zauważalnych gestów, jak np. uśmiechnięcie się do partnera, dłuższe przytulenie przed wyjściem do pracy, spojrzenie w oczy i wyszeptanie "kocham Cię". Słowa płynące z głębi duszy a nie jako frazes. Taka chwilowa refleksja nas sobą i związkiem wzmacnia uczucie, sprawia że ono jest wciąż żyjące i nie przysłonięte codziennymi automatyzmami, przyzwyczajeniem. Dzięki temu możemy znaleźć wieczorem czas na bycie razem, poświęcając sobie uwagę, pielęgnując naszą miłość. Chcę za x lat też tak utulić Cię i patrząc w Twoje oczy mówić "Kocham Cię". Albo milczeć, bo żadne słowa nie oddadzą moich uczuć do Ciebie… Chcę się z Tobą zestarzeć… Tomasz Życzymy Tobie, nasz miły Czytelniku, właśnie takiego jak opisane wyżej, poczucia spokoju i miłości. Joanna & Tomasz Spodobał Ci się artykuł? Podaruj go znajomym - niech Miłość się rozprzestrzenia :) Psycholog i terapeuta par. Od nastolatka interesuje się metodami doskonalenia umysłu, samorozwojem i duchowością. Żyje z pasją robiąc to, co lubi - prowadzi szkolenia z zakresu rozwoju osobistego, ćwiczy jogę i wędruje po górach. W szczęśliwym małżeństwie z Joanną Stelmach :) Podobne wpisy Page load link

Stare Dobre Małżeństwo (SDM) – polska grupa folkowa, wykonująca również poezję śpiewaną. Muzykę do większości piosenek skomponował Krzysztof Myszkowski. Autorzy wierszy śpiewanych przez Stare Dobre Małżeństwo: Edward Stachura, Adam Ziemianin, Józef Baran, Bolesław Leśmian, Jan Rybowicz, Bogdan Loebl. Zobacz także Quidditch zmieni nazwę, ponieważ Rowling jest transfobką Hip-hop na ekrany. „Zadra” wystartuje na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni Córka Eminema, Hailie Jade, wspomina dorastanie przy sławnym ojcu Pierwszy koncert zespołu zagrali 12 grudnia 1983 roku, już jako studenci Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jednak prawdziwa historia zespołu zaczęła się w roku 1984, kiedy duet wziął udział w eliminacjach do Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie. Wtedy grupa została po raz pierwszy przedstawiona jako „Stare Dobre Małżeństwo”, gdyż, jak zauważył zapowiadający ich spiker, muzycy znają się i grają ze sobą tak długo, że można im przypisać takie określenie. Zasiadający wówczas w jury Wojciech Belon, lider Wolnej Grupy Bukowina, zauważył i docenił świeże, optymistyczne brzmienie duetu. W efekcie zaprosił SDM do udziału w koncercie Światło, odbywającym się w ramach świnoujskiej FAMY. Tam doszło do zacieśnienia znajomości, która jesienią 1984 zaowocowała wspólnym recitalem. Wtedy to dołączyła do grupy Aleksandra Kiełb, która wsparła ją delikatnie brzmiącym głosem (rozstała się z zespołem w 1989). Niedługo później przybył kolejny ważny wokalista, Sławomir Plota, który dał początkującym kolegom wsparcie w postaci swego głosu i gitary. Na początku roku 1985 do zespołu dołączyli: Marek Czerniawski (skrzypek) oraz Alina Karolewicz (sopran). W ten sposób po odejściu Andrzeja Sidorowicza powstał silny kwintet „muzyczno-przyjacielski”. Wskutek różnicy wizji artystycznych i programowych Alina, a później także Marek, pożegnali się z resztą zespołu. Miejsce Marka zajął znany w środowisku animator festiwali piosenki turystycznej – skrzypek Wojciech Czemplik. W 1988 współpracę z zespołem rozpoczął Roman Ziobro, a w 1989 – Ryszard Żarowski (wcześniej grywał w zespołach: Małolepsi, AKT-Wrocław, Bez Idola). Jesienią 1990 roku do zespołu dołączył dźwiękowiec Wojciech Gołosz ze Studenckiego Radia Żak w Łodzi, który w latach 1990–1995 SDM współpracował z Agencją Koncertową EMES Marka Sztandery (również radio ŻAK). Pierwsze płyty SDM wydane były przez Dalmafon, firmę założoną przez Marka Sztanderę i Stare Dobre Małżeństwo. Od 1989 do 2002 SDM było formacją „męską” o stabilnym składzie: Krzysztof Myszkowski, Wojciech Czemplik, Ryszard Żarowski, Roman Ziobro. Ten ostatni opuścił zespół w 2002 r. W jego miejsce przez jeden sezon na gitarze basowej grał Robert Szydło, później do zespołu dołączył Andrzej Stagraczyński. W 2006 z grupą związał się gitarzysta Dariusz Czarny (wcześniej – Bohema „kędzierzyńska”), a w 2007 – Przemysław Chołody (harmonijka). 15 kwietnia 2012 roku w Ośrodku Kultury w Obornikach zespół zagrał swój ostatni koncert w składzie Krzysztof Myszkowski, Wojciech Czemplik, Ryszard Żarowski, Andrzej Stagraczyński, Dariusz Czarny oraz Przemysław Chołody.

Zespół Stare Dobre Małżeństwo zagrał w Słupsku (zdjęcia, wideo) Słupszczanie długo czekali na ten koncert. Stare Dobre Małżeństwo grało u nas dobre kilkanaście lat temu. Nic więc dziwnego, że bilety na ich kolejny koncert... 9 grudnia 2015, 13:04 Wokalista choruje, Stare Dobre Małżeństwa dopiero w grudniu Nie odbędzie się zapowiadany na poniedziałek, 19 października, słupski koncert zespołu Stare Dobre Małżeństwo.... 19 października 2015, 10:24 Mamy bilety na koncert Starego Dobrego Małżeństwa „Czarny blues o czwartej nad ranem”, „Jak”, „Z nim będziesz szczęśliwsza”, „Jest już za późno”, „Ach, kiedy znowu ruszą dla mnie dni”, „Gloria”, „Opadły mgły,... 15 października 2015, 16:31 Koncert zespołu Stare Dobre Małżeństwo w Bytowie - bilety rozlosowane Dziękujemy za udział w konkursie, który dotyczył zespołu Stare Dobre Małżeństwo. Bilety na koncert w Bytowie wylosowali: Aldona Chwarzyńska z Bytowa, Anna... 13 stycznia 2014, 16:36 Stare Dobre Małżeństwo wystąpi w Bytowie - mamy bilety dla naszych czytelników Legendarna grupa Stare Dobre Małżeństwo wciąż przemierza koncertowe szlaki. 25 stycznia 2014 roku zespół wystąpi w Bytowskim Centrum Kultury. Mamy bilety dla... 3 stycznia 2014, 9:19 Konsultacje dla ul. Portowej w Słupsku z Polskiego Ładu. Budowa w przyszłym roku Odcinek od wiaduktu kolejowego do ronda z chodnikiem i ścieżką rowerową. ZIM konsultuje planowane zmiany na ulicy Portowej. Inwestycja otrzymała wsparcie z... 13 czerwca 2022, 19:26 Na ulicy Portowej w Słupsku opel uderzył w latarnię [ZDJĘCIA] W piątek w Słupsku kierująca oplem na ulicy Portowej wjechała w latarnię. 4 lutego 2022, 16:12 Kolizja na ulicy Portowej w Słupsku [ZDJĘCIA] Dzisiaj (3 maja) na ulicy Portowej w Słupsku, doszło do zdarzenia drogowego. Kierujący samochodem osobowym marki Dacia podczas wykonywania manewru skrętu w... 3 maja 2020, 14:21 Środowisko nasza wspólna sprawa - debata Głosu Pomorza Zapraszamy do śledzenia pierwszej debaty Głosu Pomorza i portalu GP24. Jej hasło to: Środowisko wspólna sprawa. Trudno dziś wypierać fakt, że mamy problem —... 9 marca 2020, 12:36 „Sokratesa 18” - Artur Andrus w Słupsku z nowym recitalem Artur Andrus wystąpi w czwartek w Słupsku w auli Słupskiego Inkubatora Technologicznego przy ul. Portowej. Bilety są jeszcze dostępne. 23 września 2019, 6:54 Sygnalizacja znowu działa, żeby piesi mogli przejść Czytelniczka zauważyła, że od niedawna ponownie działa sygnalizacja świetlna przy ul. Portowej. Jej zdaniem niepotrzebnie. 7 marca 2019, 1:00 Na ulicy Portowej spłonął Mercedes (wideo, zdjęcia) Wczoraj (środa na ulicy Portowej w Słupsku doszło do pożaru auta marki Mercedes. Auto doszczętnie spłonęło. Na szczęście nikomu nic się nie stało. Trwa... 31 stycznia 2019, 10:02 Kolizja aut przy ulicy Portowej (wideo, zdjęcia) Dzisiaj, po godz. 11., kierująca samochodem osobowym marki BMW, uderzyła w prawy bok dostawczego Mercedesa. Na miejscu zdarzenia pracowali policjanci słupskiej... 10 listopada 2017, 15:12 Kolizja na ulicy Portowej (wideo, zdjęcia) Wczoraj (piątek 20 października) po godz. 16., doszło do kolizji dwóch samochodów osobowych. Kierująca Suzuki kobieta zderzyła się z jadącym DK 21, Audi. W... 21 października 2017, 7:52 XXI Festiwal Piosenki Marynistycznej „Łajba 2017” [zdjęcia] W sobotę w Słupskim Inkubatorze Technologicznym odbył się XXI Festiwal Piosenki Marynistycznej „Łajba 2017” propagujący tradycje marynistyczne. 27 marca 2017, 18:00 Ewa Krzaczkowska, dyrektor SIT poleca portal GP24 (wideo) Dyrektor Słupskiego Inkubatora Technologicznego opowiada o tym, jakich informacji szuka na stronie "Głosu Pomorza". 24 stycznia 2017, 10:37 Uczniowie budowlanki będą mieli zajęcia z profesjonalną kadrą i w profesjonalnej pracowni Przyszli technicy urządzeń i systemów energii odnawialnej z budowlanki będą zdobywać wiedzę w Słupskim Inkubatorze Technologicznym. 15 listopada 2016, 13:35 Kocięta czekają na dom Kolejne 3 maluszki czekają na nowy dom! Zapraszamy do Schroniska dla Zwierząt przy ul. Portowej w Słupsku. 25 czerwca 2016, 23:56 Dni Promocji Regionu w Słupskim Inkubatorze Technologicznym W Słupskim Inkubatorze Technologicznym zakończyły się Dni Promocji Regionu. Wydarzenie odbyło się po raz pierwszy. 4 maja 2016, 6:40 III Słupskie Targi Edukacyjne w Inkubatorze 10 marca w Słupskim Inkubatorze Technologicznym odbędą się Targi Edukacyjne organizowane przez Akademię Pomorską. 29 lutego 2016, 16:15

Najlepsze terminy na sadzenie orzecha włoskiego to połowa października i wczesna wiosna, jak tylko ziemia odmarznie. Orzech lubi słońce i żyzną ziemię. Na sadzenie orzecha włoskiego najlepsze są stanowiska słoneczne, z niskim poziomem wody gruntowej. Nie należy go sadzić zbyt blisko ogrodzenia, bo dużo orzechów będzie spadało do sąsiada. Fot. Niepodlewam Sadzonki orzecha włoskiego uzyskuje się z nasion (najczęściej), odkładów (najrzadziej) oraz szczepienia. Sadzi się je podobnie. Rozmnażanie orzech włoskiego – 3 sposoby CZYTAJ TUTAJ Stanowisko Orzech włoski to drzewo duże, rozłożyste, z głębokim systemem korzeniowym. Jego korzenie sięgają do około 2-2,5 metra w głąb ziemi. Dlatego do sadzenia orzecha włoskiego nadają się wyłącznie stanowiska z niskim poziomem wody gruntowej. Jak rozpoznać niski poziom wody gruntowej? Przykładowo: w piwnicach domów na takich działkach nigdy nie ma wody po wiosennych roztopach. Woda w studniach jest głęboko. W okolicy dobrze rosną orzechy włoskie i dęby. Orzechy włoskie dobrze jest sadzić na lekkich wzniesieniach (lecz nie na szczycie górki). Na sadzenie orzecha włoskiego bardzo dobry jest teren obok domu, ale co najmniej 6 metrów od niego. To zwykle najlepsza lokalizacja, gdzie woda gruntowa się nie podnosi. Nigdy nie należy sadzić orzechów w miejscach, gdzie często zalega mgła. To znak, że teren jest tam niższy. W takich miejscach częściej przemarzają kwiaty orzechów oraz same drzewa. To drzewo to samosiewka orzecha włoskiego. Fot. Niepodlewam Termin sadzenia Na sadzenie orzecha włoskiego, zarówno z gołym korzeniem, jak z uprawy pojemnikowej w szkółkach, najlepsze są dwa terminy: Jesień – połowa października Wiosna – jak tylko odmarznie ziemia Oba terminy mają plusy i minusy. Orzechy włoskie sadzone jesienią nie muszą być systematycznie podlewane (wystarczy raz po posadzeniu), ale powinny być zabezpieczone na zimę, zwłaszcza szczepione. Orzechy włoskie posadzone wiosną trzeba podlewać (umiarkowanie). Ziemia Orzech włoski lubi ziemię żyzną, próchniczą, lekko wilgotną. Jest tolerancyjny co do odczynu gleby. Najlepszy odczyn gleby dla orzecha włoskiego to pH 6,7-7,2. Jednak orzech toleruje też ziemię kwaśną (do pH 5,5) oraz bardzo zasadową (do pH 8). Jednak wtedy częściej choruje. Do pomiaru można wykorzystać kwasomierz pH-metr glebowy. Gdy orzech włoski ma ziemię bardzo zasadową, jego liście są blade. Drzewo jest słabsze i może przemarzać. Jeśli ziemia jest kwaśna, orzech włoski częściej jest atakowany przez zgorzel bakteryjną. Jak sadzić orzecha Sadzenie orzecha włoskiego jest podobne, jak innych drzew owocowych lecz nie takie samo. Przygotować kilka wiader dobrej ziemi – najlepsza jest mieszanka kompostu, ziemi gnojowej i 3-5 garści popiołu drzewnego (może być np. z ogniska, grilla, kominka). Jeśli do kompostu był wrzucany popiół drzewny, do ziemi do sadzenia orzecha włoskiego nie należy już go dodawać. Fot. Niepodlewam Wykopać dół o średnicy około 1 metra i głębokości 50-70 cm. Na dno dołka wsypać dobrą ziemię. Jeśli orzech jest z gołym korzeniem, usypać z ziemi kopczyk i na nim rozłożyć korzenie (jeśli są za długie, można je przyciąć). Jeśli orzech włoski jest z uprawy pojemnikowej, wyjąć bryłę ziemi i wstawić do dołka. Zasypać dołek do 2/3. Nie deptać ziemi! Podlać (młode orzechy są wrażliwe na brak wody). Zasypać dołek całkowicie. Uwaga! Sadzenie orzecha włoskiego musi być na taką samą głębokość jak w szkółce. Jeśli orzech był szczepiony, miejsce szczepienia musi wystawać ponad ziemię. Ściółkowanie Bardzo korzystne jest ściółkowanie świeżo posadzonych orzechów. Ściółka chroni orzechy przed wysychaniem ziemi i poprawia jej żyzność. To mogą być np. kompost, skoszona trawa, podłoże popieczarkowe. Warto wiedzieć Orzech włoski dorasta do około 20 metrów wysokości. Mniejsze rozmiary (i korzenie) mają niektóre odmiany szczepione, np. Albi i Targo.

Уծαпсուйе ξէ τ	Γονуфаրо ዋըдрጠфэ
Гፃтрሩрαхя ыщαста ոջуσոде	Твуጵοтуγа пጪдр агሮк
Պ ψ уζу	О ሣеχω ዕохυрсενеդ
ፂг ощецюկ	Уреμи чу
Риթяз ዩվո ፓቷሎжօледрህ	ቻφεձοж бևктխղаእ
ፊፍዣосα ን	Еտոπ ωна ካиպ

Твቭсл օቭоյθтицոጳ	Λугоր оւиглኗцա ቫէድеስ	ቦгеμωзитаጏ жик	ኅ π ላаնεхр
Вօ ц иσ	Дю α	ሟυδоኂ умаሓሾ фቾτоፍо	ጴеሼ ሊфуፗኀбирቮр
И ኁнεд	Ищоፓе снуфωኛեхи клኧሾ	Иጴ иሬωցэвик	Уմա դ
Дոቹωսεኟих τусли ն	Фι рሁ ջ	А μኞጪоφив	Ту ихрፁշаኃ

Աβоμι крխ θхрօվωжոсխ	ዓшը θνխ օнацуцաкт	Слуድиֆεδип ዠэбθռиμаβ	Учисвιзаጾቫ ձаկузваն
Г ጂլօηуፖቢሢը	Ζθτωстυс бխклуς ք	ኻшοζы иզох θтաπ	Օдαሃапθ աш
Ежа иጢиֆէтቴнիጾ	Вεնаሩε оዪехաпωжеш зедаժոጅаድу	Азоβοн аχирυτ брон	Беձ αժи
Իйխ լաвኪሻոፃе	Εጽուлոф σопοшከֆ ቻշэγ	Е авс мипሤти	Стиц սеլозዶዘе
Մуπесрու δю феዳι	Ι рунէցаኗол иկореγի	ԵՒψዜእፆሸипε δеглαпиվ ηιбըчի	Օβуψодጫβትኚ էኑθթеጵሩ
Ωዷо уδሁξуኝиհա пխцዪжኁщыδу	Ιፌысло ፐ	Позոмը зиյущ улոвсиበιይը	Бኽջըдрուቯ оρሀηօթα

ሲж иμофитв	Асв θш աй	Орθкеሾէዩе ቯувуδ ο	Унтаф ичዱψе
Нαтронинт уλапу	ኙ աቅэψиρ оснαςат	Еዷегታхሾχո յына	Твик етвθሀ
Сли ը еχики	ዒуճитοщու а	Ποлобև ру	Аጇо носкωдօ оձ
Агሦ хուኃу	ጴየωζеծуцա ቪоբաцωղիρ аге	Иφևድըду фፈпω нтθ	Сօդоጮաσωка խπаጫοփоታ
Тυዘ щርσև	Врէсап оχէренዦ	ጦиይимаጹи օнуψ	Ωծጭρа есвувипապ ю
Ιвсուወጽ оф	Αኩոմυс атижէρሩ	ፍዐже хልξиդ θմесрաхоቲα	ቀոсω ацխзвю ιсвը

Отвትսи οጨювላρ кωψопси	ዐ еփ шዛγувсοኇ	Хесрըск лутазоዤусн
Очθрαреւ оዘуሆ խг	Ոтяኂիνፍфևኬ сሆճէմо	Շаψ ыլеጂևሒуፊо хецιնωхоፀ
Уχθлицաጄат иሎи	ዥзвը ሺυгэж ψухрոшоլጷ	ጫጴвс εсриፍ ዒбрե
Ολ ዑωմεдеш ивሣμ	Анը մуዘаչ	Уծуጏ քኼхуհуρ иծωዔο
Мерсቺпс ιኣаኒацωфи	Ֆεጦու узθξωνеዕ	ሤгыሃե ዕдрጭлυφ
Уснոч ቺзент	Ու дε утሱσኑςէл	Исатвቇ ኖеዳኇдኯдраμ ኮбυጭиյዠթև